Je kind zegt steeds vaker dat het terug wil naar Nederland. Ze mist opa en oma, vriendjes, de oude school of zelfs kleine dingen zoals haar favoriete speeltuin of de supermarkt om de hoek. Misschien merk je dat je kind sneller huilt, zich terugtrekt of juist vaker boos reageert.
Als ouder kan dat best lastig zijn. Je wilt graag dat je kind zich gelukkig voelt in het nieuwe land en begint misschien te twijfelen of jullie wel de juiste keuze hebben gemaakt?
‘Gelukkig’ is heimwee na een emigratie heel normaal. Het betekent niet dat je kind ongelukkig is of dat de verhuizing een verkeerde beslissing was. Heimwee hoort vaak bij het proces van afscheid nemen, wennen en opnieuw een thuis vinden.
Waarom krijgen kinderen heimwee?
Zoals ik in mijn vorige blog ook beschreef, brengt een emigratie ontzettend veel veranderingen met zich mee. Een nieuwe taal, een andere school, nieuwe vriendjes, een onbekende omgeving en andere routines. Dat vraagt veel van een kind. Het wennen en aanpassen aan de nieuwe omgeving kan gepaard gaan met aanpassingsstress. Je kind is bezig opnieuw zijn of haar plek te vinden in een nieuwe omgeving en dat kan wisselende of gemixte gevoelens met zich meebrengen.
Juist in deze periode van wennen en aanpassen komt heimwee vaak sterker naar boven. Kinderen missen hun vertrouwde omgeving, gewoontes en de bekende mensen om wie ze veel geven. Zeker wanneer een kind nog zoekende is naar aansluiting en een gevoel van thuis, kunnen gevoelens van heimwee sterker aanwezig zijn.
Wat helpt als je kind heimwee heeft?
- Geef woorden en ruimte aan gevoelens
Probeer heimwee niet weg te nemen of op te lossen. Vaak helpt het al als een kind zich begrepen voelt. Zeg bijvoorbeeld “het is heel logisch dat je soms verdrietig bent, je mag je vrienden ook missen” of “het is ook moeilijk dat we opa en oma zo weinig zien, ik mis ze ook.” - Wees nieuwsgierig en praat over het gemis
Wees nieuwsgierig naar het gevoel. Vraag bijvoorbeeld “wat mis je het meest?” of “wanneer mis je dit vooral?”. Vaak helpt het enorm als je kind ook ervaart dat het gevoel er mag zijn en dat hij erover kan praten.
- Houd contact met Nederland
Soms zijn we als ouder geneigd om alles wat met het gemis te maken heeft even uit de weg te gaan. We willen ons kind graag helpen en zijn bang dat we het verdriet misschien juist groter maken door erover te praten of regelmatig contact te hebben met Nederland. Toch is het juist belangrijk dat deze verbinding mag blijven bestaan. Nederland hoeft niet de hele dag centraal te staan, maar door contact te houden leert je kind dat het oude leven er nog steeds mag zijn. Ze hoeft niet te kiezen tussen het leven in Nederland en het nieuwe leven in het buitenland.
Maak dus bijvoorbeeld vaste (video)belafspraken, schrijf brieven of kaartjes of ga eens door je foto’s en haal herinneringen op. - Bouw nieuwe vertrouwde routines op of zet oude routines voort
Juist tijdens grote veranderingen geven vaste gewoontes veel houvast. Denk bijvoorbeeld aan: iedere vrijdag pizza-avond, lid worden van een sportvereniging, of voor het slapen gaan samen een boek lezen. Nieuwe routines (of oude vertrouwde routines) zorgen ervoor dat een nieuwe omgeving langzaam ook vertrouwd gaat voelen. - Geef het tijd
Aanpassen aan een nieuw land verloopt niet in een rechte lijn. Er zullen goede weken zijn en weken waarin het weer even moeilijker gaat, dat betekent niet dat je kind terug bij af is. Wennen en aanpassen is een proces waar maanden of zelfs jaren overheen kan gaan.
Wat kan je beter niet doen?
Hoewel het heel begrijpelijk is, helpen deze reacties meestal minder goed:
- Heimwee wegpraten met: “Maar kijk eens hoe fijn we het hier hebben”
- Verwachten dat het na een paar weken over is.
- Heimwee zien als een teken dat de emigratie mislukt is. Heimwee en blij zijn met het nieuwe leven kunnen namelijk prima naast elkaar bestaan
- Boos worden omdat je kind “niet geniet”.
- Het verdriet weg willen halen door oplossingen te zoeken: “laten we je nieuwe vriendjes uitnodigen”, “kom we gaan weer even wat leuks doen”.
Wanneer is het verstandig om hulp in te schakelen?
Heimwee hoort vaak bij een emigratie, toch kan het soms verstandig zijn om even samen met iemand te kijken. Voornamelijk wanneer je merkt dat je kind:
- langere tijd erg somber blijft;
- nauwelijks meer plezier beleeft;
- veel angst ervaart;
- steeds verder vastloopt op school;
- zich steeds verder terugtrekt;
- lichamelijke klachten ontwikkelt.
Soms helpt het al om samen te onderzoeken waar de heimwee precies over gaat en hoe je kind daar op een helpende manier mee om kan leren gaan.
Om hulp vragen betekent niet dat er iets mis is met je kind of dat je het als ouder niet goed hebt gedaan. Soms helpt het gewoon om met iets meer afstand samen te onderzoeken wat er precies speelt en welke stappen kunnen helpen.
Tot slot
Heimwee is geen teken dat een emigratie is mislukt. Het laat vooral zien dat je kind iets of iemand mist die belangrijk voor hem of haar is. Door deze gevoelens serieus te nemen, ruimte te geven aan verdriet én tegelijkertijd stap voor stap een nieuw leven op te bouwen, vinden de meeste kinderen uiteindelijk weer hun plek.
Lees ook
Ik ben Lieke Omlo, oprichter van Wereldwijs. Ik begeleid Nederlandse jongeren, jongvolwassenen en ouders wereldwijd die vastlopen na een emigratie of tijdens het leven in het buitenland.
Benieuwd wat ik voor jou kan betekenen? Plan hier een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in.