De eerste weken na een verhuizing naar het buitenland gaat het (verrassend) goed. Je kind geniet van het avontuur, de nieuwe omgeving, tijd met elkaar doorbrengen en misschien wel de zon of het zwembad. Als ouder ben je blij, je kind lijkt zich makkelijk aan te passen aan de nieuwe omgeving.
Maar een paar weken of zelfs maanden later verandert er ineens iets. Je kind trekt zich vaker terug, wordt sneller boos of verdrietig, of heeft nergens meer zin in en vindt alles wat hij/zij eerder zo leuk vond opeens stom. Veel ouders snappen niet waar dit vandaan komt, want hij paste zich toch goed aan?
En dit kan inderdaad erg verwarrend zijn, zeker als de verhuizing eerst juist zo goed ging. Toch komt dit vaak voor en is het ook logisch bij een emigratie.
Waarom ontstaan klachten pas later?
Een grote verandering vraagt veel. Voorafgaand, tijdens en in de eerste periode na een verhuizing gebeurt er echt heel erg veel. Alles is nieuw: afscheid nemen van het bekende, een nieuw thuis, andere omgeving, nieuwe taal, nieuwe school en nieuwe vriendjes leren kennen.
De eerste periode draait het vooral om ontdekken: nieuwe indrukken verwerken, veel afleiding en het opdoen van allemaal nieuwe ervaringen. Het kan voelen als een groot avontuur en soms ook als een lange vakantie. Er is in deze periode nog weinig tijd en ruimte om stil te staan bij moeilijke, verwarrende of tegenstrijdige gevoelens.
Wanneer het nieuwe het gewoon begint te worden
Wanneer de eerste drukte voorbij is en het nieuwe wat gewoner wordt, ontstaat er vaak meer ruimte voor rust en daarmee ook ruimte om te gaan voelen.
Dat is vaak het moment dat een kind gaat beseffen dat hij niet meer zomaar met zijn vrienden kan afspreken, dat zijn opa en oma écht ver weg zijn, dat het op de nieuwe school toch wel anders gaat en dat hij hier echt blijft.
Een verhuizing naar het buitenland betekent dus niet alleen nieuwe dingen erbij krijgen, maar ook afscheid nemen van wat vertrouwd was. Ook als een kind blij is met het nieuwe leven, kunnen gevoelens van gemis, verdriet of onzekerheid tegelijkertijd bestaan. Daarbij kost aan alles opnieuw moeten wennen en aanpassen ontzettend veel energie.
Dit wordt ook wel aanpassingsstress genoemd: je kind is bezig om opnieuw zijn of haar plek te vinden in een nieuwe omgeving. En voor een kind is dit ingewikkelder dan voor volwassenen, omdat zij nog bezig zijn een identiteit te vormen op basis van hun omgeving, die nu opeens volledig veranderd is.
Wat kan je als ouder doen?
Als ouder wil je je kind natuurlijk graag helpen. Het liefst zou je de moeilijke gevoelens meteen oplossen en je kind vooral laten zien wat voor moois de emigratie juist biedt. Maar kinderen hebben vaak juist meer behoefte aan erkenning dan aan oplossingen.
Een paar tips:
- Geef woorden en ruimte aan gevoelens
Laat merken dat alle gevoelens er mogen zijn én ook erbij horen. Verdriet, boosheid of twijfel betekenen niet dat de verhuizing mislukt is of dat jullie de verkeerde keuze hebben gemaakt. Het hoort bij het proces van het wennen en aanpasssen aan een veranderd leven. - Luister zonder meteen oplossingen te zoeken
Soms heeft een kind vooral behoefte aan iemand die begrijpt hoe lastig iets kan zijn. Je hoeft niet direct met een oplossing te komen. Het is voldoende om gewoon te luisteren en er te zijn. - Houd vertrouwde routines vast of maak samen nieuwe routines
Routines geven kinderen een gevoel van veiligheid. Denk bijvoorbeeld aan vaste momenten samen, sporten, contact met familie of andere vertrouwde gewoontes. - Verwacht niet dat aanpassen in een stijgende lijn gaat
Een kind kan een goede week hebben en daarna ineens weer meer moeite ervaren. Dat hoort vaak bij een periode van verandering.
Wanneer is het handig om hulp in te schakelen?
Twijfel je of wat je ziet nog past bij ‘normaal’ aanpasgedrag of over hoe je iets het beste aanpakt? Dan kan het prettig zijn om eens te sparren, soms is één gesprek al voldoende.
Maar ik raad het zeker aan om hulp in te schakelen als je merkt dat klachten langdurig aanhouden of steeds erger worden. Het is normaal dat een kind tijd nodig heeft om te wennen aan een nieuwe omgeving, al helemaal als dat in een ander land is. Maar als je bijvoorbeeld merkt dat je kind:
- zich steeds verder terugtrekt;
- langere tijd somber of angstig is, of juist veel boze uitbarstingen krijgt;
- vastloopt op school;
- veel lichamelijke klachten ervaart zonder duidelijke oorzaak;
- nauwelijks meer geniet van dingen die hij/zij eerder leuk vond;
Dan is het handig om eens aan de bel trekken. Om hulp vragen betekent niet dat er iets mis is met je kind of dat je het als ouder niet goed hebt gedaan. Soms helpt het gewoon om met iets meer afstand samen te onderzoeken wat er precies speelt en welke stappen kunnen helpen.
Ik ben Lieke Omlo, oprichter van Wereldwijs. Ik begeleid Nederlandse jongeren, jongvolwassenen en ouders wereldwijd die vastlopen na een emigratie of tijdens het leven in het buitenland.
Benieuwd wat ik voor jou kan betekenen? Plan hier een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in.